โฆษณาผ่อนรถมักบอกดอกเบี้ย "เริ่มต้น 2.99% ต่อปี" ตัวเลขนี้ส่วนใหญ่เป็น flat rate ซึ่งไม่ใช่ต้นทุนที่คุณจ่ายจริง

ต่างกันตรงไหน

  • Flat rate: ดอกเบี้ยคิดจากเงินต้นก้อนเดิมตลอดสัญญา ไม่ว่าจะผ่อนไปแล้วกี่งวด
  • Effective rate: ดอกเบี้ยคิดจากเงินต้นที่เหลืออยู่จริงแต่ละเดือน (ลดต้นลดดอก) ใช้เทียบกับสินเชื่อบ้านและบัตรเครดิตได้

ตัวอย่างตัวเลข

รถ 800,000 บาท ดาวน์ 20% ยอดจัด 640,000 บาท ผ่อน 60 งวด ดอกเบี้ย flat 3% ต่อปี

รายการตัวเลข
ดอกเบี้ยรวม (640,000 × 3% × 5 ปี)96,000
ค่างวดต่อเดือน (ไม่รวม VAT)12,267
ค่างวดต่อเดือน (รวม VAT 7%)13,125
Effective rate ที่เทียบเท่า≈ 5.64% ต่อปี

สูตรประมาณคร่าว ๆ คือ effective ≈ flat × 2n ÷ (n + 1) เมื่อ n คือจำนวนงวด ยิ่งผ่อนนาน ตัวคูณยิ่งเข้าใกล้ 2 เท่า จึงพอจำได้ว่า effective มักสูงกว่า flat เกือบสองเท่า (ตัวอย่างข้างบนสูตรนี้ได้ ≈ 5.9% ส่วนค่าจริงคำนวณได้ 5.64%)

เทียบข้อเสนออย่างไรให้ถูก

  1. แปลงทุกข้อเสนอเป็น effective ก่อน
  2. ดูค่างวดทั้งแบบรวมและไม่รวม VAT ให้เหมือนกัน
  3. เทียบที่จำนวนงวดเท่ากัน ผ่อนนานขึ้นทำให้ค่างวดต่ำลงแต่ดอกเบี้ยรวมเพิ่ม
  4. ถามค่าธรรมเนียมอื่น เช่น ค่าประกัน ค่าดำเนินการ และเงื่อนไขการปิดบัญชีก่อนกำหนด

ตามประกาศของ สคบ. เรื่องธุรกิจให้เช่าซื้อรถ ผู้ให้เช่าซื้อต้องแสดงดอกเบี้ยแบบ effective rate ซึ่งอัตราจริงขึ้นกับสัญญาของแต่ละราย รายละเอียดอาจปรับปรุงได้ ควรตรวจประกาศฉบับล่าสุดที่ ocpb.go.th ก่อนตัดสินใจ